بایگانی ماهیانه: اکتبر 2010

طنزپردازان (۱)

بیشتر خاطراتی که تو ژانر طنز دارم برمیگرده به اثرهای قبل از دهه ۴۰ چاپلین.مردی که بقول مارتین سیف:چاپلین فقط بزرگ نبود،او غولی بود.چاپلین واقعا بزرگترین هنرمند عرصه طنز بود اما این به اون معنی نیست که بزرگانی چون لورل و هاردی و یا هاردلوید رو به فراموشی بسپاریم اما به جرات می توان گفت که چاپلین در کارهای صامت خود موفق ترین فرد بوده است.

  • چاپلین

کفش بزرگ،ولگردی،کلاه و عصا،پاهای باز رو به بیرون،راه رفتن غیرعادی،سبیل هیتلری،همه و همه از صفات چاپلین بود که هر کسی با شنیدن نام او چنین صفاتی را در ذهن خود مجسم میکند.

Charlie Chaplin

مفهوم و هدف

همیشه اهداف خاصی در پشت فیلم های چاپلین علاوه بر طنز و خنداندن وجود داشت.اهدافی که سعی کرده همیشه موقعیت و شرایط آن زمان رو بنمایش در بیاورد و بگوید که چه وضعیتی در گوشه های شهر که ما نمیبینم وجود دارد!

مثلا در فیلم Modern Time ما در سکانس اول شاهد Fade شدن تصویر جمعیت انبوه مردم و  جمعیت انبوه گوسفندان هستیم.از مقایسه این دو تصویر می توان به نزدیک شدن رفتار انسان ها با حیوانات در عصر جدید پی برد؛که چگونه مردم همانند گوسفندانی که برای خروج از طویله عجله میکنند (و بقول معروف گله ای خارج می شوند )برای خروج از مترو تلاش میکنند.

Modern Time 1936

و یا تلاش انسان برای کمتر کار کردن و جایگزینی دستگاه ها: در پلانی چند نماینده شرکتی را میبینیم که دستگاه اختراع شده شرکت خود که وظیفه غذا دادن به کارگرها را به عهده دارد برای رئیس شرکت به نمایش میگذارند.

به نمایش گذاشتن هر چه بهتر صحنه ها

عکسی از پشت صحنه Gold Rush 1925

چقدر زیبا از دست دادن عقل بیگ جیم رو بر اثر گرسنگی به تصویر کشید.چقدر با اشتها کفش پخته شده خودش رو مثله غذا خورد.بند ها رو مثله ایپاگتی هورت کشید و چقدر زیباتر با میخ های کفش مثله استخوان رفتار کرد!و یا رقص با چنگال و سیب زمینی!

Gold Rush 1925

چاپلین فقط یک طنزپرداز نبود،او یک نخبه بود!

مبحث طنز

بعضی از پلان های طنز چاپلین درکه واقعا با توجه به خلاقیتش،شاهکار است.

به عنوان مثال برای روشن کردن سیگار در خط مقدم،سیگار را بالای سنگر نگه داشته و سیگار براثر شلیک گلوله دشمن روشن می شود.

و یا دنبال کردن چاپلین توسط سگ ها در فیلم زندگی سگی.

از این قسمت اثرهای چاپلین نمونه های زیادی وجود دارد که به ذکر همین دو نمونه بسنده میکنیم.

  • Hangover

و حال در زمان معاصر در عرصه طنز دیگر با چنین شخصیت هایی روبرو نشده ایم اما در این عرصه گاه  فیلم هایی به روی پرده می روند و واقعا جذاب و دیدنی هستند و بقول معروف با دیدنشان روده بر میشوید(!).از این نوع فیلم های طنز می توان به Hangover اشاره کرد.فیلمی که در سال ۲۰۰۹ توسط جان لوکاس و اسکات مور نوشته شد و واقعا یکی از بهترین فیلم های طنز در این چندسال اخیر است.وجود شخصیتی به نام آلن با آشفتگی خاص که تقریبا یک روانی به تمام معناست!

Hangover 2009

داستان از این قرار است که ۴ جوان که یکی متاهل(Phil)،یکی در یک رابطه دوستی(Stu)،یکی مجرد (Alan) و دیگری در حال ازدواج (Doug) تصمیم به خوشگذرانی در وگاس در شب قبل از مراسم ازدواج Doug میگیرند.ماجرایی که برای این چهار نفر اتفاق می افتد بسیار جالب و جذاب و خنده‌آور است.

در مقایسه طنزهای امروزی با اثرهای چاپلین به این نتیجه می رسیم که امکان دارد که از لحاظ طنز هر دو اثر به یک اندازه جذاب باشند اما هرگز نباید فراموش کرد که اثرهای چاپلین بصورت صامت و با تصویر و موزیک با مخاطب ارتباط برقرار میکرده و اثرهای امروزه علاوه بر دو فاکتور قبل گزینه ای به نام صدا نیز دارا هستند.اگر بدقت بررسی کنیم متوجه می شویم که بیشتر قسمت طنز فیلم های طنز امروزی را دیالوگ شخصیت ها تشکیل می دهد در حالی که چاپلین با ادا و حرکات خود طنز را ایجاد میکرده.برتری دیگر اثرهای چاپلین اشاره به مفهوم خاصی درآمیخته با طنز می باشد در صورتی که در طنز های امروزه تنها هدف سازندگان طنز است.

چاپلین در اثرهای صامت خود بسیار موفق بود اما در اثر های غیرصامت نتوانست طنز را مانند اثرهای صامت خود به تصویر بکشد.با این حال از فیلم های بلند غیرصامت موفق او میتوان به دیکتاتوربزرگ اشاره کرد.در دید کلی باز ناتوانی چاپلین در طنز غیرصامت خود نقطه ضعفی به طنزهای امروزی است.

درکل از دید من هرگز نمیتوان طنز های امروزی را جایگزین اثرهای صامت چاپلین کرد!

[…]